آیا کم بارشی سال آبی گذشته در همدان بی سابقه بوده است؟
آمارهای هواشناسی نشان می دهد کم بارشی سال آبی گذشته در استان همدان بی سابقه نبوده است
به گزارش روابط عمومی اداره کل هواشناسی استان همدان، مهدی رضائی مدیر این اداره کل در خصوص بارش سال آبی گذشته گفت: سال آبی 1403-1404 در شرایطی به پایان رسید که بیشتر استانها برای تامین آب مورد نیاز با چالش جدی روبرو بودند. کاهش 39 درصدی بارش کشور نسبت به میانگین بلند مدت شرایطی را فراهم آورد که میزان ذخیره آب در سدهای کشور به حداقل برسد و تامین آب مورد نیاز بخش کشاورزی با مشکلاتی روبرو شود.
رضائی افزود: کاهش بارندگی در کنار افزایش بیشتر از یک درجه ای دما نسبت به نرمال بلند مدت، سبب شده خشکسالی و کمبود آب در کشور وارد مرحله ای بحرانی و فراگیر شود تا جایی که حدود ۹۷ درصد از مساحت کشور و بیش از ۹۰ درصد جمعیت را درگیر کرده است. در برخی استانها مشکل از این هم فراتر رفته و تامین آب شرب مورد نیاز شهروندان نیز با محدودیت هایی روبرو شد. همین وضعیت کم و بیش در بیشتر شهرهای استان همدان نیز رخ داده است. بارش پهنه ای استان در بازه زمانی مذکور به 264 میلیمتر رسید که نسبت به میانگین بلند مدت آن 77 میلیمتر (22 درصد) کمتر بود. از سوی دیگر کمبود بارشها در سالیان اخیر موجب افزایش فشار بر منابع آب و تداوم خشکسالی شده است.
مدیر کل هواشناسی استان همدان اظهار داشت: پرسشی که می تواند در ذهن بسیاری نقش ببندد این است که آیا در سالهای گذشته نیز استان با چنین کسری بارشی روبرو بوده است؟ در پاسخ به همین پرسش در فضای مجازی و در بین شهروندان برخی آمار و اعداد مطرح شده که نیازمند دقت و توجه بیشتری است. ادعاهایی مبنی بر اینکه کم بارشی سال آبی گذشته در سالهای گذشته بی سابقه بوده و مواردی از این دست نیاز به بررسی آمار هواشناسی در سالهای گذشته دارد. از این رودر ادامه این مطلب به مقایسه مقدار بارش ثبت شده در ایستگاه های هواشناسی استان در سال آبی گذشته و مقادیر آن در سالهای پیش از آن پرداخته ایم. در همین راستا چهار ایستگاه هواشناسی فرودگاه همدان، ملایر، نوژه (کبودراهنگ) و تویسرکان را که از بیشترین سابقه آماری برخوردارند انتخاب نموده ایم.
رضائی یادآور شد: بارش سال آبی گذشته در فرودگاه همدان 191 میلیمتر یوده است. اگرچه این مقدار بارش به مراتب کمتر از بارش بلند مدت ایستگاه است اما با نگاهی به داده های گذشته می بینیم که در سال آبی 1377-1378 بارش همدان تنها 170 میلیمتر بوده است. علاوه بر این در بیست سال گذشته در چهار مورد بارش سالیانه همدان کمتر از 190 میلیمتر بوده که نشان می دهد سال آبی گذشته در این خصوص رکورد دار نبوده است.
وی گفت: در ملایر هم شرایط به همین شکل بوده است. در حالی ایستگاه ملایر سال آبی گذشته را با 222 میلیمتر به پایان رساند که در سال آبی 1377-1378 فقط 143 میلیمتر بارش داشته است. همچنین در آمار 20 سال گذشته ایستگاه ملایر به دو مورد بارش سالانه برابر و کمتر از 222 میلیمتر برمی خوریم.
مدیر کل هواشناسی استان همدان تاکید کرد: در ایستگاه هواشناسی نوژه به عنوان قدیمی ترین ایستگاه هواشناسی در استان، سال آبی 1342-1343 تنها 104 میلیمتر بارش ثبت شده که کمترین مقدار بارش سالانه این ایستگاه در طول مدت آماربرداری است. افزون بر این رکورد تاریخی، در سی سال گذشته در شش سال مختلف بارش نوژه کمتر از 200 میلیمتر بوده که نشان می دهد بارش 202 میلیمتری سال آبی گذشته در نوژه هرگز بی سابقه نبوده است.
رضائی افزود: به عنوان آخرین نمونه آماری بارش 311 میلیمتری سال آبی گذشته در ایستگاه تویسرکان را نیز با آمار سالهای دورتر ایستگاه مقایسه کرده ایم. در آمار 35 ساله ایستگاه در هفت سال بارش کمتر 311 میلیمتر بوده که کمتربن آنها به میزان 209 میلیمتر در سال آبی 1369-1370 رخ داده است.
در پایان مدیر کل هواشناسی استان همدان گفت: همان گونه که دیدیم کم بارشی سال آبی گذشته در هیچ یک از ایستگاههای مورد بررسی بی سابقه نبوده است. در سایر شهرستانها نیز که در این مطلب مورد بررسی قرار نگرفتند وضعیت به همین شکل بوده است. البته در کنار نگاه واقع بینانه به آمار، نباید از یاد برد که سالهاست کمابیش تمام نقاط کشور و البته استان ما از کمبود بارش رنج می برد. این موضوع در کنار افزایش دما و به دنبال آن افزایش مصرف آب، باعث فشار بی سابقه ای بر منابع آبی کشور شده است. بنابراین لازم است با نگاه جامع و آینده نگر، برای افزایش تاب آوری کشور در برابر کم آبی، اقدامات اثربخش با برنامه ریزی مدون لحاظ شود. برای مقابله با این بحران، اجرای اقداماتی مانند اصلاح الگوی کشت، کاهش مصرف آب، کاهش برداشت از منابع آبی و تدوین سیاستهای هماهنگ و بلندمدت برای سازگاری با کم آبی ضروری است.