مهدی رضائی
مدیر کل هواشناسی استان همدان
ایران سرزمینی است کم بارش که در بخشی خشک و نیمه بیابانی از کره زمین قرار گرفته است. با این وجود مردم از روزگاران کهن در این سرزمین زندگی خود را با این شرایط سازگار نموده اند. گسترش آبادیها در کنار دره ها، کوهپایهها و زمین هایی که از آب فراوان برخوردارند نشان از آگاهی از اقلیم و سازگاری با آن دارد. استان همدان نیز با اینکه بیشتر در بخش کوهستانی قرار گرفته، اما کم و بیش از همین شرایط برخوردار است. گسترش سکونتگاه ها در زمینهایی که به رودخانهها، چشمهها، سرابها و آبهای زیرزمینی فراوان دسترسی دارند، از بینش ژرف مردمان این سرزمین نسبت به آب و هوا حکایت دارد. اما گسترش شهرنشینی و زندگی ماشینی و دگرگونیهای انسان ساخت در طبیعت، فراتر از توان اقلیمی این سرزمین، همدان را بی تاب نموده است. بحران آب، خشک شدن رودخانه ها، چشمه ها و چاه ها، خیزش گرد و خاک، تابستانهای گرم و طاقت فرسا و.... تغییرات اقلیمی، به عنوان یکی از بزرگترین چالشهای قرن اخیر با گرمایش کره زمین، کاهش بارندگی، افزایش رخداد پدیده های حدی و جابجایی فصل ها همراه بوده است. اگرچه بخشی از آسیبهای امروز ما زاییده تغییرات اقلیمی است، اما الگوی نادرست زندگی ما نیز در این زمینه نقش دارد. توسعه بدون شناخت عناصر آب و هوایی و بدون نگاه به توان اقلیمی، این سرزمین را با چالشی بزرگ روبرو کرده است. چالشی که گذر از آن نیازمند همگرایی همه مردمان این سرزمین است، همگرایی برای زنده نگه داشتن طبیعت.سازمان هواشناسی کشور و به تبع آن اداره کل هواشناسی استان همدان با پایش شبانه روزی وضعیت آب و هوا، پیش بینی آب و هوا در روزهای پیش رو و گردآوری انبوهی از دادههای ارزشمند آب و هوایی با نگاه بلند مدت به پیشینه آب و هوای استان، ابزاری را فراهم آورده که با آن میتوان در راستای بهبود شرایط حرکت کرده و برنامهریزی ها را بر پایه توان اقلیمی استوار نمود. امید که این ابزار بیش از گذشته پایه تصمیم سازی و برنامهریزی در استان باشد.